VĂN HÓA UỐNG TRÀ CỦA NGƯỜI VIỆT XƯA VÀ NAY

VIỆT THIÊN
|
14/09/2023

Trà từ lâu được mệnh danh là quốc hồn của người Việt. Uống trà không đơn thuần là giải khát mà người xưa còn quan niệm uống trà là để tu tâm, dưỡng tính, tâm hồn rộng mở trong sáng hơn – đạo đức trong sáng hơn… Đối với người xưa uống trà là cái thú rất thanh lịch, tao nhã và rất thanh cao. Hôm nay, hãy cùng Việt Thiên tìm hiểu về nét đẹp truyền thống của dân tộc ta nhé!

Văn hóa uống trà - nét đẹp truyền thống của người dân Việt xưa

PHONG CÁCH UỐNG TRÀ CỦA NGƯỜI VIỆT – Cầu Đất Farm

Uống trà là nét văn hóa lâu đời của người Việt Nam. Ngày xưa trà chỉ được dùng trong lớp quyền quý cao sang, những người học rộng hiểu nhiều hoặc tầng lớp quan chức quý tộc. Tác phong mời trà cũng phải cung kính, nâng tách trà bằng hai tay tỏ ra rất thanh tao lịch lãm. Qua cung cách này người được mời có thể thấy được phần nào cốt cách sống và hiểu phần nào chịu ảnh hưởng gia phong của người mời trà. 


Trước khi uống người ta nhẹ nhàng đưa tách trà lên thưởng thức hương trà rồi từ tốn nhấp từng ngụm nhỏ để thưởng thức vị ngon của trà. Từ chất lượng của tách trà người uống sẽ thấy được cái tâm, cái tình của người đã pha chung trà. Trà không chỉ là một thức uống mang đậm bản sắc văn hóa mà có giá trị liệu pháp, giúp cho máu huyết lưu thông, lợi tiểu, có khả năng chống ung thư, tiêu độc, điều hòa huyết áp…

Trước đây trà chỉ phổ biến ở một số nước Châu á như ở Ấn Độ, Srilanca chỗ nào cũng trồng trà để cung cấp cho người bản địa và cả cho xuất khẩu. Sau này được lan rộng ra các nước Trung Á như một số nước thuộc khối cộng hòa Liên Xô cũ. Đặc biệt những nước này không trồng trà, nhưng ở nơi nào cũng uống trà. Trên “con đường tơ lụa” trà dần dần có mặt ở các nước Châu Âu .

Ở Việt Nam, có thể nói trà có mặt trong mọi hoạt động của xã hội, từ trong gia đình ra ngoài phố, từ nhà hàng, quán chợ cho đến những nơi tiếp khách sang trọng. Từ tế lễ, cưới hỏi, sinh nhật, ma chay, cúng giỗ…

Người xưa uống trà như thế nào?

Nét văn hoá trong 'Tinh hoa trà Việt'

Nếu trà dùng khi nhất ẩm (uống trà một mình) là lúc người đó đang nhâm nhi lẩm nhẩm thi thơ ôn luyện, nếu song ẩm (hai người uống trà) thì cùng cởi mở văn bài tiêu dao, thậm chí hưng phấn cùng cầm kỳ thi họa và cùng nhau thưởng thức tiếng oanh nỉ non ngoài vườn. Trà cũng như người bạn tâm giao của con người khi có tâm sự, giúp cho người ta nhớ đến tri ân tri kỷ hoặc suy ngẫm về người, về mình, về nhân tình thế thái những năm tháng qua. Khi giận dữ không ai tự pha được ấm trà ngon, chỉ sau khi nguôi ngoai người ta mới có thể ngồi uống trà như một cách thiền “chánh niệm” vậy.

Phong cách uống trà của người Việt Nam rất đa dạng không theo chuẩn mực nào, biểu hiện đầy đủ khía cạnh ngôn ngữ sâu xa trong văn hóa ứng xử đầy tính sáng tạo của người pha trà và người được mời uống trà đã được nâng lên bậc nghệ thuật pha trà và văn hóa uống trà. Những người hiểu biết về văn hóa uống trà, nghệ thuật pha trà của người Việt Nam thì không bao giờ chịu ảnh hưởng chút nào của người Trung Quốc, Hàn Quốc, càng không giống trà đạo của người Nhật Bản. Có thể từ việc không đi theo một quy chuẩn bắt buộc nào mà việc pha trà, thưởng trà của người Việt dần trở nên ngẫu hứng và sáng tạo. 

Người trong Cung Vua trước kia khi pha trà cho các ông vua, bà hoàng rất cầu kỳ và công phu, phải hứng từng giọt sương trên búp sen vào lúc chưa có ánh nắng. Còn các cụ xưa thường dùng nước mưa sẽ giúp cho nước trà tăng thêm vị ngọt, sau khi uống sẽ thấy vị ngọt lưu lại nơi cổ họng. 

Kỹ năng pha trà tùy theo kinh nghiệm bí quyết của mỗi người, tùy vào chất lượng và hương vị của mỗi loại trà nên pha loại ấm nào. Trước khi pha trà phải tráng ấm bằng nước sôi cho nóng trước rồi cho trà vào, khi pha xong đậy nắp kín tiếp tục rót nước sôi từ trên nắp xuống như tắm ấm để giữ nhiệt độ nóng trong ấm giúp cho các cánh trà được thấm đều.

Người Việt ngày nay uống trà như thế nào?

Nghệ thuật uống trà độc đáo của người Việt - Đài Phát Thanh và Truyền Hình  Thái Bình

Những người uống trà sành điệu miền Bắc thường uống trà không ướp hương, vì như thế sẽ không còn hương vị thật của trà. Khoảng mười năm trở lại đây trà được phát triển rộng rãi để phục vụ nhu cầu trong nước và để xuất khẩu. Nhiều doanh nghiệp tư nhân đã sử dụng hương liệu để ướp trà trong đó có những công ty và cơ sở nổi tiếng cũng dùng kỹ thuật này nhằm mục đích có lãi cao. Điều đáng chú ý là trà ướp hương liệu thường có mùi thơm đậm hơn trà có hương vị thật, chỉ có người sành điệu uống trà mới biết trà nào ướp hương liệu và trà nào là nguyên chất. Có doanh nghiệp ở tỉnh lẻ còn dùng thủ đoạn dụ du khách vào uống trà miễn phí để rồi khách phải mua trà với cái giá “cắt cổ” mang về.


Ngày tết hay trong sinh hoạt thường nhật, đến bất cứ gia đình nào hay cơ quan nào chỉ cần nhìn cung cách chủ nhà pha trà, rót trà, mời trà là có thể thấy được người đó có sành văn hóa uống trà hay không, chưa nói đến nghệ thuật pha trà. Thế nhưng, dù con người đang ở bất cứ trạng thái nào khi có tách trà trên tay cũng giúp cho người ta thấy lịch lãm thư thái. 


Trà được xem là nét văn hoá vì nó phổ biến rộng rãi, thể hiện được phong tục và tính cách của người Việt, cũng như tạo nên văn hoá vừa thưởng thức những chén trà ngon, vừa chuyện trò, giãi bày tâm sự. Chính vì lẽ đó, có thể thấy ngày nay trà xuất hiện trong đời sống hằng ngày của mỗi gia đình; khách đến nhà thường được mời trà, đây cũng là cách gia chủ thể hiện sự niềm nở, đón tiếp nồng nhiệt và tình cảm đối với khách. Mời trà còn để thể hiện sự tôn kính đối với bề trên, vậy nên hình ảnh mời trà thường được thấy trong những dịp Lễ - Tết, gia đình sum vầy; hay trong những dịp cưới hỏi, đám giỗ cũng không thể thiếu những chén trà đong đầy ý nghĩa này.


Và đến tận bây giờ, trà đã có sự giao thoa, được “làm mới” để phù hợp với đời sống hiện đại. Nhiều người thích trà, uống trà thường xuyên nhưng không cần phải tự pha; việc gặp gỡ bạn bè cũng không nhất thiết phải đến nhà mà đơn giản là những quan cà phê quen thuộc. Do đó, trà cũng được thấy nhiều ở những quán cà phê, quán nước dù là vỉa hè, trong không gian gần gũi, hay cả sang trọng. 


Trà được xem là một thức uống gắn kết mọi người với nhau bằng một cách tự nhiên, nhẹ nhàng. Quan trọng hơn, uống trà phải có lợi cho sức khỏe, làm dịu được những căng thẳng, khó chịu đến từ thời tiết hay môi trường xung quanh. Hay đơn giản là để có những giây phút kết nối và nhâm nhi, chuyện trò với bạn bè. 


Văn hoá uống trà ngày nay không nhất thiết là theo các bậc tiền nhân, mà nó tùy thuộc vào sở thích, phong cách và cả những tính chất riêng trong cuộc sống của mỗi người. Hãy thử thưởng thức Trà Việt Thiên với những hương trà hảo hạng, những vị trà thanh mát, ngọt dịu để cảm nhận hương vị thiên nhiên.


Tin tức khác

theWave
theBoat
Việt Thiên
Chính sách khách hàng
Nhà máy
Liên hệ với chúng tôi
Tuyển dụng
icon Home
icon Email
icon Phone
GIấy CNĐKKD: 0305693542 - Ngày cấp 22/02/2008
Cơ quan cấp: Sở Kế Hoạch và Đầu Tư TP HCM.
bộ công thương